Kontrollü salınımlı gübreler ile yavaş salınımlı gübreler arasındaki fark nedir?

Tarımın gelişmesiyle birlikte gübre çeşitleri çoğalmış ve sınıflandırmaları daha ayrıntılı hale gelmiştir.  Bu durum birçok çiftçinin şunu merak etmesine neden oldu: Kontrollü salımlı gübre nedir? Yavaş salınan gübre nedir? Kontrollü salınımlı ve yavaş salınımlı gübreler arasındaki farklar nelerdir?

I. Kontrollü Salımlı Gübre Nedir?

Kontrollü salımlı gübreler, kaplama, kapsülleme ve inhibitörlerin eklenmesi gibi yöntemlerle besinlerin ayrışmasını ve salınım süresini uzatır. Bu, gübredeki besin maddelerinin kullanım oranının artırılmasına yardımcı olur, böylece gübrenin etkinliği artar ve tarımsal üretimin artması teşvik edilir. Tarım Bakanlığının teşvik ettiği gübrelerden biridir. Yaygın kontrollü salımlı gübreler genel olarak şu şekilde ayrılır: kükürt kaplı (gübre kaplı), reçine kaplı ve üre enzim inhibitörleri.  Farklı üretim süreçlerine dayanarak bunlar ayrıca şu şekilde ayrılabilir: bileşik tip, karışık tip ve harmanlanmış tip.

II. NedirYavaş Salınımlı Gübre?

"Salım", besin maddelerinin kimyasal maddelerden bitkilerin doğrudan emebileceği ve kullanabileceği etkili formlara (çözünme, hidroliz ve bozunma gibi) dönüştürüldüğü süreci ifade eder; "yavaş salınım", kimyasal maddenin besin salınım oranının, kolaylıkla çözünebilen gübrelerin toprağa uygulandıktan sonra salınım oranından çok daha az olduğu anlamına gelir. Bu nedenle, biyolojik veya kimyasal etki altında ayrışabilen organik nitrojen bileşiklerine (üre-formaldehit UF'ler gibi) genellikle yavaş salınımlı gübreler adı verilir.

III. Kontrollü Salımlı ve Yavaş Salımlı Gübreler Arasındaki Farklar

Hem yavaş salınımlı hem de kontrollü salınımlı gübreler, yavaş besin salınım oranlarına ve uzun süreli etkilere sahiptir. Bu anlamda aralarında kesin bir ayrım yoktur. Ancak besin salınım hızlarını kontrol etmenin mekanizması ve etkinliği açısından yavaş salınımlı ve kontrollü salınımlı gübreler arasında farklılıklar vardır. Yavaş salınımlı gübreler, kimyasal ve biyolojik faktörler yoluyla besin salınım hızını yavaşlatır ve salınım, toprağın pH'ı, mikrobiyal aktivite, toprağın nem içeriği, toprak türü, sulama suyu hacmi gibi birçok dış faktörden etkilenir; Kontrollü salımlı gübreler ise suda çözünebilen gübreleri kapsüllemek için bir dış kaplama kullanır ve bu da besin salınımının yavaş olmasını sağlar. Kaplanmış gübre parçacıkları nemli toprakla temas ettiğinde topraktaki su kaplamanın içinden geçerek gübrenin bir kısmının çözünmesine neden olur. Bu çözünmüş suda çözünür besin maddesi daha sonra yavaş ve sürekli olarak kaplamadaki mikro gözeneklerden dışarıya doğru yayılır. Toprak sıcaklığı ne kadar yüksek olursa gübrenin çözünme hızı da o kadar hızlı olur ve membrandan o kadar hızlı geçer; membran ne kadar ince olursa nüfuz etme o kadar hızlı olur.

Besin bileşimi açısından bakıldığında ikisi arasında farklılıklar da vardır.Yavaş salınımlı gübrelerçoğunlukla tek besinli gübreler olup, öncelikle suda çözünürlüğü çok düşük olan, uzun etkili azotlu gübreler olarak da bilinen yavaş salınımlı azotlu gübrelerdir. Gübre, toprağa uygulandıktan sonra kimyasal ve biyolojik faktörlerin etkisi altında yavaş yavaş ayrışır ve nitrojen yavaş yavaş salınarak mahsulün tüm büyüme dönemi boyunca nitrojen ihtiyacını karşılar. Öte yandan kontrollü salımlı gübreler çoğunlukla N-P-K bileşik gübreleri veya eser elementler eklenmiş tam besinli gübrelerdir. Toprağa uygulandıktan sonra salınım oranları yalnızca toprak sıcaklığından etkilenir. Ancak toprak sıcaklığı da bitki büyüme hızını büyük ölçüde etkiler. Belirli bir sıcaklık aralığında toprak sıcaklığı arttıkça kontrollü salınımlı gübrelerin salınım hızı artar, aynı zamanda bitkinin büyüme hızı artar ve gübreye olan talebi de artar.

Diğer bir faktör ise besin salınım oranının bitkinin farklı aşamalardaki besin gereksinimleriyle eşleşip eşleşmediğidir. Yavaş salınımlı gübreler besin maddelerini eşit olmayan bir şekilde salar ve besin salınım hızının mahsulün beslenme ihtiyaçlarıyla senkronize olması gerekmez; Kontrollü salımlı gübreler, besin maddelerini bitkinin besin gereksinimlerine daha yakın bir oranda salar, böylece mahsulün farklı büyüme aşamalarındaki besin maddesi ihtiyaçlarını karşılar.